بخشی از گفت‌و‌گوی یزدان سلحشور با «دکتر بهزاد خواجات» شاعر، منتقد و پژوهشگر
درباره داده‌ها و از دست‌داده‌های شعر در چند دهه اخیر

 

دهه هفتاد پاگردی مهم در پلکان شعر معاصر

 

  به زعم من شاعران زبانزد دهه هفتاد (یعنی ارکستری که در دهه هفتاد می‌نواخت) کسانی هستند چون:
بهزاد زرین‌پور، حافظ موسوی، نازنین نظام شهیدی، کسرا عنقایی، یزدان سلحشور، شهرام شیدایی، [دکتر] مسعود جوزی، مسعود احمدی، گراناز موسوی، فرشته ساری، علی باباچاهی، رضا چایچی، محمدباقر کلاهی اهری، تقی خاوری، رسول یونان، شهرام رفیع‌زاده، نسرین جافری، هرمز علی‌پور، ابوالفضل پاشا، پگاه احمدی، رزا جمالی، شمس آقاجانی، هیوا مسیح، داریوش مهبودی، شهاب مقربین، شاپور جورکش، سعید آرمات، علی آموخته‌نژاد، شیوا ارسطویی، علی عبدالرضایی، کوروش همه‌خانی، موسی بندری، هادی محیط، بهزاد خواجات، هوشیار انصاری فر، مهرداد فلاح، علی رضا پنجه‌ای، مهرنوش قربانعلی، آذر کیانی و ...

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در سه شنبه بیست و پنجم شهریور 1393 و ساعت 20:27 |

«عصر شعر و ترانه» شهریور به یاد سیمین بهبهانی

 

 

لینک مطلب

هشتاد و هشتمین نشست «عصر شعر و ترانه» با حضور شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی برگزار شد.

به گزارش موسیقی ایرانی، هشتاد و هشتمین نشست همگرایی شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی زیر عنوان «عصر شعر و ترانه» در فرهنگسرای ارسباران با اجرای عبدالجبار کاکایی و با حضور شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی و همچنین علاقه‌مندان به شعر و ترانه برگزار شد.

محمدعلی بهمنی، نیلوفر لاری‌پور و مهرنوش قربانعلی کارشناسان حوزه شعر و ترانه این دوره نشست بودند.

عبدالجبار کاکایی، در ابتدای نشست طبق سنت همیشگی این برنامه را با شعری از مولانا آغاز نمود و در ادامه ضمن عرض تسلیت به مناسبت درگذشت بانوی غزل ایران، سیمین بهبهانی به حاضرین در خصوص این شاعر بزرگ گفت سیمین بهبهانی دست آوردهایی در فرم غزل داشت هم به واسطه نحو منحصر به فرد هم استفاده از اوزان نامطبوع؛ سیمین بهبهانی با درک عمیق شرایط اجتماعی و به سبب خاستگاه اصیل خانوادگی نسبت به تضیع حقوق زن در جامعه‌ی سنتی ایران حساسیت ویژه‌ای داشت و این مبارزه‌ی مستمر و پیوسته گاه در شکل غزل‌ها و چهار پاره‌های اجتماعی و گاه در شکل غزل‌های عاشقانه با ویژه کردن رفتارهای زنانه به سبک فروغ آشکار می‌شد که اعتراض غیر مستقیمی به شرایط بسته‌ی عرف و سنت متداول جامعه است .

«میل مادرانه» به شخصیت سیمین در سه دهه آخر عمر تشخص ویژه‌ای بخشید او اگر چه تنها در قاب اپوزسیون سیاسی ایران دیده می‌شد و مقاومت‌هایی در محافل ایدؤولوژیک نسبت به حضور او وجود داشت اما شمیم عطر مادرانه‌اش در همه‌ی فضاهای ادبی پیچیده بود و محبت او علی رغم سرسختی گروه‌های رادیکال انقلابی و اپوزوسیون به تحلیل‌های درون گفتمانی راه یافته بود و اغلب نامش مثل نام قیصر با احترام برده می‌شد.

سال‌ها پیش وقتی غزل ” شلوار تاخورده دارد” را سرود، وارد محافل ادبی شد. همان سال‌ها چند نفری محض خامی و جزم اندیشی پاسخ‌هایی به غزل دادند اما اطمینان دارم همان‌ها هم مقهور محبت مادرانه‌ی غزل بودند و البته شعرشان هم در برابر شعر سیمین وزنی نداشت.

محمدعلی بهمنی ، نیلوفر لاری‌پور، مهرنوش قربانعلی، سینا به‌منش، غلامرضا طریقی، مجید صالحی، عمران میری، کاوه جوادیه، ابراهیم اسماعیلی، حامد داراب، فرهاد فریدزاده، علیرضا بدیع، محمد مقتدایی راد، صابر ساده، صابر قدیمی، علی ایلیا، کیانوش خانمحمدی، عبدالصابر کاکایی، محمد ابراهیمی در بخش شعرخوانی ویژه و امیر بختیاری، مهدی خلیلی، رسول مرشدلو، سارا کاظمی، سرور بهبهانی، ساناز کریمی، دریا جعفری، سونیا معتمدی، هانیه محب زادگان هم از جمله شاعرانی بودند که در بخش کارگاهی نشست شعرخوانی کردند.

گروه موسیقی راک  Star- Fish- Factory هم با خوانندگی رضا تخشید و نوازندگی محمد بیگی (گیتار الکتریک)، بهنام برآبادی (درامز)، آریا پور طباطبایی (گیتار باس) و غزاله ابراهیمی (پیانو) ۵ قطعه را برای حاضرین اجرا کردند. همچنین نیما کامکار با گروه «نیمانی» هم یک قطعه موسیقی را در میان برنامه اجرا کردند.

 

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در چهارشنبه نوزدهم شهریور 1393 و ساعت 18:32 |
معرفی کتاب

چشم انداز شعر معاصر ایران (۱۳۸۰- ۱۳۰۱) مهرنوش قربانعلی

 

نوشته شده در 11 آگوست,2014 توسط مریم لجمیری

 روزنامه ی مردم سالاری

 

  شعر فارسی، با پیشینه و پشوانه ی بیش از هزار سال، گنجینه ای است پر بار که بزرگان بسیاری را در خویش پرورده است . با آغاز مشروطه ی سیاسی و اجتماعی، در پهنه ی فرهنگ و ادب و هنر ایران هم دیگرگونی شگرف و شگفتی آغاز شد. اگر چه تلاش های نخستین، کوشش هایی بی انسجام بود، امّا جسارت و جرأت افرادی چون؛ جعفر خامنه، شمس کسمایی،تندر کیا و هوشنگ ایرانی زمینه ساز شد تا دیگران از پی در آیند و با دلیری تمام شعر و ادب فارسی را که می رفت از آزمون و خطاهای مدام و مداوم به رکود و قهقرا و سستی همیشگی و مانا فرو برود نجات دهند. تبادلات فرهنگی ایرانیان با کشورهای نوین اروپایی، البته، در سرعت بخشیدن به دیگرگونی شعر فارسی اثری قابل تأمل و توجه داشت.

نام علی اسفندیاری، نیما یوشیج و منظومه ی “افسانه ” را باید در ساختار نوین شعر فارسی به خاطر سپرد که کوشید بن بست های مضامین و اندیشه و قالب شعر این سرزمین را راهی به برون رفت نشان بدهد. شعر نو- نیمایی- با همه ی تنوعش، چهره هایی را به خویش دیده است که هر کدام رسالتی از اهداف نیما را به خویش گرفته اند و سنگلاخ نا آشنای پیش رو را راه برده اند تا بتوانند افق هایی تازه در زبان و بیان بگشایند. سخن گویان و نظریه پردازان بسیاری – غربال به دستان- پس از شاعران آمده اند و به چند و چون و چرایی و چگونگی شعر نیمایی و رهروان او پرداخته اند و زیر ساخت ها و زیر بنهای اندیشه ی آنان را بررسی کرده اند.

” چشم انداز شعر معاصر” کتابی است که کوشیده است با ” منتقدان و صاحب نظران شعر معاصر که هر یک دارای نظرگاه ویژه ای در تحلیل و نقد شعر معاصر هستند و سال ها در شمار فعالان عرصه ی نقد و نظر بوده اند” گفت و گو کند و بازه ی زمانی 1380-1301 شعر معاصر را به گفت گذاشته است . بر رویه ی کتاب نام هایی تأثیرگذار چون منوچهر آتشی، علی بابا چاهی، سیّد علی صالحی، محمد شمس لنگرودی، محمدعلی سپانلو و عبدالعلی دستغیب دیده می شود که ” مهرنوش قربانعلی ” در گفت و گو با آنان ” به بازنمایی بخشی از تاریخ شعر معاصر از زوایای متفاوت بپردازد”. کتاب از سوی انتشارات ” بازتاب نگار” در دوهزار نسخه و در سال 1383 به چاپ رسیده است و در مطالعه ی کتاب بر می آید که “قربانعلی” کوشیده است به نکات بسیار مفیدی برای شناخت شعر معاصر فارسی اشاره کند. علی بابا چاهی معتقد است” زمینه ی مادی شعر نیمایی یا تحولّی که او در شعر پدید آورد، بستر اقتضایات یا بستر مادی اش از مشروطیت می آید و به دوره ی قاجار و پهلوی (استبداد سیاه و خفقالی که در آن بود) می رسد.” ص 51 کتاب

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در چهارشنبه نوزدهم شهریور 1393 و ساعت 17:48 |

 

ستاره دیده فروبست و آرمید بیا ...

 

 

بزرگ بانوی غزل ایران

سیمین بهبهانی نازنین مان

که جهان شعر و آزادگی اش را ستود،

( در گذشت) جاودانه شد.

 

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در سه شنبه بیست و هشتم مرداد 1393 و ساعت 11:41 |
کتاب « اسطوره ی تهران»

جلد 2 : « تهران در قاب شعر»

 

 نگاه استاد جلال ستاری به کتاب « کوک تهران » مهرنوش قربانعلی

 

     


بخشی از متن کتاب:

تهران شهر روح های پریشان،عشق های بی جواب،سرشار از « یاد سوختگان وطن»...،لبریز از خاطره ی دلنشین و رازگستر« کوچه های قدیمی ویران با معماری پیچ در پیچ پر حجاب با گاری و درشکه،با کوپه های چوبی،سردرهای تماشایی،آب نماهای مهتابی ست ، در شعر « اینجا تهران است» مهرنوش قربانعلی نیز سخن از تهران امروزی است که: مقدر بود برجای تیسفون لم دهد/ قریه ای که نام کوچک خود را دوست داشت و شمع های دویست سالگی اش را نسیمی از توچال فوت می کند اما امروز، رسیتال های موسیقی پناه مان دادند/ مهارت مان صحنه های تئاتر را مجاب کرد ... ولی در شهری که میدان ارگ بی سه نوبت طبل آرام خوابیده است/ و دروازه های شهر هنوز شهرتی را یدک می کشند که در هزارتوی ذهن ات ترسیم شده بود/ خون ستارخان پناه یافته است از این رو: لب هایم از آزادی حرف هایی پر است/ که برای ترس جان را به کناری گذاشته بودند...

* دراین کتاب استاد جلال ستاری ، اسطوره شناس و پژوهشگر با محوریت کتاب های  «خانم زمان و قایق سواری در تهران  » محمدعلی سپانلو،به کتاب های شعری پرداخته است که تهران در آن در جایگاهی اسطوره ای و شاخص قرار دارد.

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در سه شنبه ششم خرداد 1393 و ساعت 9:51 |