شاعری که کلمه ها را جادو می کند ! 


نظری کوتاه بر مجمو عه ی شهروند افتخاری جهان

گزیده ی اشعار مهرنوش قربانعلی -نشر نصیرا
 
استاد کاظم کریمیان 

 



 
 
مهرنوش قربانعلی،شاعری  ست که ابتدا کلمه ها را جادو می کند پس مورد بهره برداری قرار می دهد بنابرین بی مناسبت نیست که واژه های مورد استفاده در اثار ایشان اغلب نهایت معنا رسانی مرتبط با خود را در روند شکل گیری ساختار در اختیار مخاطب قرار می دهد و او را در مواجهه ی غیر منتظره با جهان بینی شاعر شوکه می کند :
بود - سیبی - بهشتی - و حوایی باد بهشت را برد / حوا سیب را / و عشق حوا را اینهمه ویرانی را / در چشمها یش پناه داد -ادم حال تو رسیده ای / که مرا / از چه پس می گیری ؟!
ویا : می لغزدو / فرو می افتد - اشکی که ماهی کوچکی بود -در چشمها یم و با خود می برد / خواب هائی را که از دریا دیده ام .
عشق -حسرت و نوستالژی اگرچه دغدغه های هر انسانی ست و اغلب در برابر فرایند های مرتبط زانو خم می کنند - مهر نوش قربانعلی اگر چه این عناصر را با هسته ی محوری هستی مرتبط می داند -اما در مواجهه با فرایند های طبیعی این عناصر به عنوان نوعی تهاجم تحمیلی از خود مقاو مت نشان می دهد :
نمی گذارم / روز هایم را تقویم ورق بزند- بر قرارهای نیامده خط بکشد و هر گوشه اش خواست / یادداشتی بگذارد
دستش را پس می زنم چهار فصل را خود می نویسم تا کنار باران / برف / گل و افتابش اسوده باشی .
این یک واقعیت است انسان وقتی که در برابر ابهامات -ناشناخته ها - مکانیز م های پیچیده و سیگنا ل های پیش بینی نشده ی دریافتی در لحظه های جاری - مفاهیم اضطراب اور در پیوند با متا فیزیک و... از طریق علم - تجربه به اگاهی و دانسته گی میبرسد دیگر حضور و وجود انها را به مثابه ی یک عنصر به عادت در امده تلقی می کند -دستاوردی که مهر نوش قربانعلی نیز از ان بهره گرفته است :
دریا - پا پیش می گذارد و پس می کشد اب از اب در قلبم تکان نمی خورد مشت طوفان برایم باز است / و اسرار ساحل را خوانده ام بهانه ای نیست / تا سر خم کنم - و رویا هایم بروز خود را نخواهند !
و... سر انجام مهر نوش قربانعلی شاعری است که در تلاطم این جهان غبار گرفته به انگاره ی تقدیس و تطهیر از ان چه بر او و انسان قرن بیست و یکمی - میرود - همچون بدر کامل خود را به انعکاس زلالی چشمه ای از جوشش عشق می سپارد -عشقی که دغدغه های سالیا نی ی او را شکل میداده و می دهد :
می جوشی و ا ندام خاکی ام / زلال می شود در من / چشمه ای چون تو اگر نبود - همه ی حرف هایم - غبار می گرفت ...!
 

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در پنجشنبه بیستم آذر 1393 و ساعت 20:47 |
 

جلد نخست آنتولوژی شعر شاعران معاصر با عنوان:

«کلمات بیش از آدمی رنج می برند»

اثر سریا داودی حموله توسط نشر قطره منتشر شد. 

 



به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز)، سریا داودی حموله در گفتگو با خبرنگار ایبنانیوز، ضمن اعلام این خبر، گفت: در کتاب آنتولوژی شعر معاصر به تحلیل کارنامه ی شاعرانی چون احمدرضا احمدی، علی باباچاهی، نورالله مرادی، شمس لنگرودی، شهاب مقربین، حافظ موسوی، هوشنگ چالنگی، مجید فروتن، هرمز علی پور، یارمحمد اسدپور، بهزاد خواجات، ابوالفضل پاشا، عزت قاسمی، مهدی مرادی، رضا بختیاری اصل، امید حلالی، سیاوش جلیلیان، مسعود ضرغامیان، پرویز حسینی، فرزاد آبادی، عبدالصابر کاکایی، وحید کیانی، داوود ملک زاده، مصطفی فخرایی، مسعود ضرغامیان، فرهاد کریمی، رزا جمالی، مهرنوش قربانعلی، آفاق شوهانی، مانا آقایی، ساغر شفیعی و تنی چند از شاعران معاصر پرداخت شده است.

به گزارش ایبنانیوز، سریا داودی در صفحه ی پیشانی نویس کتاب آنتولوژی آورده است: شاعران جهان سه گروه اند: گروه اول شاعرانی که به دنبال کشف اند، مطالبی را که مردم نمی دانند بازگو می کنند. گروه دوم شاعرانی که می داند مردم چرا نمی دانند و این ندانستن ها را می نویسند. گروه سوم شاعرانی که به جستجوی آن نوع دانایی اند که آدمی هرگز نخواهد دانست!

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در چهارشنبه نوزدهم آذر 1393 و ساعت 19:56 |
 بخشی از گفت‌و‌گوی یزدان سلحشور با «دکتر بهزاد خواجات» شاعر، منتقد و پژوهشگر
درباره داده‌ها و از دست‌داده‌های شعر در چند دهه اخیر

 

دهه هفتاد پاگردی مهم در پلکان شعر معاصر

 

  به زعم من شاعران زبانزد دهه هفتاد (یعنی ارکستری که در دهه هفتاد می‌نواخت) کسانی هستند چون:
بهزاد زرین‌پور، حافظ موسوی، نازنین نظام شهیدی، کسرا عنقایی، یزدان سلحشور، شهرام شیدایی، [دکتر] مسعود جوزی، مسعود احمدی، گراناز موسوی، فرشته ساری، علی باباچاهی، رضا چایچی، محمدباقر کلاهی اهری، تقی خاوری، رسول یونان، شهرام رفیع‌زاده، نسرین جافری، هرمز علی‌پور، ابوالفضل پاشا، پگاه احمدی، رزا جمالی، شمس آقاجانی، هیوا مسیح، داریوش مهبودی، شهاب مقربین، شاپور جورکش، سعید آرمات، علی آموخته‌نژاد، شیوا ارسطویی، علی عبدالرضایی، کوروش همه‌خانی، موسی بندری، هادی محیط، بهزاد خواجات، هوشیار انصاری فر، مهرداد فلاح، علی رضا پنجه‌ای، مهرنوش قربانعلی، آذر کیانی و ...

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در سه شنبه بیست و پنجم شهریور 1393 و ساعت 20:27 |

«عصر شعر و ترانه» شهریور به یاد سیمین بهبهانی

 

 

لینک مطلب

هشتاد و هشتمین نشست «عصر شعر و ترانه» با حضور شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی برگزار شد.

به گزارش موسیقی ایرانی، هشتاد و هشتمین نشست همگرایی شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی زیر عنوان «عصر شعر و ترانه» در فرهنگسرای ارسباران با اجرای عبدالجبار کاکایی و با حضور شاعران، ترانه‌سرایان و اهالی موسیقی و همچنین علاقه‌مندان به شعر و ترانه برگزار شد.

محمدعلی بهمنی، نیلوفر لاری‌پور و مهرنوش قربانعلی کارشناسان حوزه شعر و ترانه این دوره نشست بودند.

عبدالجبار کاکایی، در ابتدای نشست طبق سنت همیشگی این برنامه را با شعری از مولانا آغاز نمود و در ادامه ضمن عرض تسلیت به مناسبت درگذشت بانوی غزل ایران، سیمین بهبهانی به حاضرین در خصوص این شاعر بزرگ گفت سیمین بهبهانی دست آوردهایی در فرم غزل داشت هم به واسطه نحو منحصر به فرد هم استفاده از اوزان نامطبوع؛ سیمین بهبهانی با درک عمیق شرایط اجتماعی و به سبب خاستگاه اصیل خانوادگی نسبت به تضیع حقوق زن در جامعه‌ی سنتی ایران حساسیت ویژه‌ای داشت و این مبارزه‌ی مستمر و پیوسته گاه در شکل غزل‌ها و چهار پاره‌های اجتماعی و گاه در شکل غزل‌های عاشقانه با ویژه کردن رفتارهای زنانه به سبک فروغ آشکار می‌شد که اعتراض غیر مستقیمی به شرایط بسته‌ی عرف و سنت متداول جامعه است .

«میل مادرانه» به شخصیت سیمین در سه دهه آخر عمر تشخص ویژه‌ای بخشید او اگر چه تنها در قاب اپوزسیون سیاسی ایران دیده می‌شد و مقاومت‌هایی در محافل ایدؤولوژیک نسبت به حضور او وجود داشت اما شمیم عطر مادرانه‌اش در همه‌ی فضاهای ادبی پیچیده بود و محبت او علی رغم سرسختی گروه‌های رادیکال انقلابی و اپوزوسیون به تحلیل‌های درون گفتمانی راه یافته بود و اغلب نامش مثل نام قیصر با احترام برده می‌شد.

سال‌ها پیش وقتی غزل ” شلوار تاخورده دارد” را سرود، وارد محافل ادبی شد. همان سال‌ها چند نفری محض خامی و جزم اندیشی پاسخ‌هایی به غزل دادند اما اطمینان دارم همان‌ها هم مقهور محبت مادرانه‌ی غزل بودند و البته شعرشان هم در برابر شعر سیمین وزنی نداشت.

محمدعلی بهمنی ، نیلوفر لاری‌پور، مهرنوش قربانعلی، سینا به‌منش، غلامرضا طریقی، مجید صالحی، عمران میری، کاوه جوادیه، ابراهیم اسماعیلی، حامد داراب، فرهاد فریدزاده، علیرضا بدیع، محمد مقتدایی راد، صابر ساده، صابر قدیمی، علی ایلیا، کیانوش خانمحمدی، عبدالصابر کاکایی، محمد ابراهیمی در بخش شعرخوانی ویژه و امیر بختیاری، مهدی خلیلی، رسول مرشدلو، سارا کاظمی، سرور بهبهانی، ساناز کریمی، دریا جعفری، سونیا معتمدی، هانیه محب زادگان هم از جمله شاعرانی بودند که در بخش کارگاهی نشست شعرخوانی کردند.

گروه موسیقی راک  Star- Fish- Factory هم با خوانندگی رضا تخشید و نوازندگی محمد بیگی (گیتار الکتریک)، بهنام برآبادی (درامز)، آریا پور طباطبایی (گیتار باس) و غزاله ابراهیمی (پیانو) ۵ قطعه را برای حاضرین اجرا کردند. همچنین نیما کامکار با گروه «نیمانی» هم یک قطعه موسیقی را در میان برنامه اجرا کردند.

 

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در چهارشنبه نوزدهم شهریور 1393 و ساعت 18:32 |
معرفی کتاب

چشم انداز شعر معاصر ایران (۱۳۸۰- ۱۳۰۱) مهرنوش قربانعلی

 

نوشته شده در 11 آگوست,2014 توسط مریم لجمیری

 روزنامه ی مردم سالاری

 

  شعر فارسی، با پیشینه و پشوانه ی بیش از هزار سال، گنجینه ای است پر بار که بزرگان بسیاری را در خویش پرورده است . با آغاز مشروطه ی سیاسی و اجتماعی، در پهنه ی فرهنگ و ادب و هنر ایران هم دیگرگونی شگرف و شگفتی آغاز شد. اگر چه تلاش های نخستین، کوشش هایی بی انسجام بود، امّا جسارت و جرأت افرادی چون؛ جعفر خامنه، شمس کسمایی،تندر کیا و هوشنگ ایرانی زمینه ساز شد تا دیگران از پی در آیند و با دلیری تمام شعر و ادب فارسی را که می رفت از آزمون و خطاهای مدام و مداوم به رکود و قهقرا و سستی همیشگی و مانا فرو برود نجات دهند. تبادلات فرهنگی ایرانیان با کشورهای نوین اروپایی، البته، در سرعت بخشیدن به دیگرگونی شعر فارسی اثری قابل تأمل و توجه داشت.

نام علی اسفندیاری، نیما یوشیج و منظومه ی “افسانه ” را باید در ساختار نوین شعر فارسی به خاطر سپرد که کوشید بن بست های مضامین و اندیشه و قالب شعر این سرزمین را راهی به برون رفت نشان بدهد. شعر نو- نیمایی- با همه ی تنوعش، چهره هایی را به خویش دیده است که هر کدام رسالتی از اهداف نیما را به خویش گرفته اند و سنگلاخ نا آشنای پیش رو را راه برده اند تا بتوانند افق هایی تازه در زبان و بیان بگشایند. سخن گویان و نظریه پردازان بسیاری – غربال به دستان- پس از شاعران آمده اند و به چند و چون و چرایی و چگونگی شعر نیمایی و رهروان او پرداخته اند و زیر ساخت ها و زیر بنهای اندیشه ی آنان را بررسی کرده اند.

” چشم انداز شعر معاصر” کتابی است که کوشیده است با ” منتقدان و صاحب نظران شعر معاصر که هر یک دارای نظرگاه ویژه ای در تحلیل و نقد شعر معاصر هستند و سال ها در شمار فعالان عرصه ی نقد و نظر بوده اند” گفت و گو کند و بازه ی زمانی 1380-1301 شعر معاصر را به گفت گذاشته است . بر رویه ی کتاب نام هایی تأثیرگذار چون منوچهر آتشی، علی بابا چاهی، سیّد علی صالحی، محمد شمس لنگرودی، محمدعلی سپانلو و عبدالعلی دستغیب دیده می شود که ” مهرنوش قربانعلی ” در گفت و گو با آنان ” به بازنمایی بخشی از تاریخ شعر معاصر از زوایای متفاوت بپردازد”. کتاب از سوی انتشارات ” بازتاب نگار” در دوهزار نسخه و در سال 1383 به چاپ رسیده است و در مطالعه ی کتاب بر می آید که “قربانعلی” کوشیده است به نکات بسیار مفیدی برای شناخت شعر معاصر فارسی اشاره کند. علی بابا چاهی معتقد است” زمینه ی مادی شعر نیمایی یا تحولّی که او در شعر پدید آورد، بستر اقتضایات یا بستر مادی اش از مشروطیت می آید و به دوره ی قاجار و پهلوی (استبداد سیاه و خفقالی که در آن بود) می رسد.” ص 51 کتاب

+ نوشته شده توسط مهرنوش قربانعلی در چهارشنبه نوزدهم شهریور 1393 و ساعت 17:48 |